Ôm nhiều ‘đất vàng’ nhưng cổ phần hóa thì teo tóp

Sở hữu 1 số khu đất “vàng” rộng lớn nằm ngay giữa Hà Nội, nhưng khi cổ phần hóa (CPH), không phải tính giá trị lợi thế đất đai vào trị giá công ty nên vốn điều lệ rất ít. Trong khi đấy, mục đích chính của công ty sau khi CPH là liên kết, bắt tay có 1 số đối tác ngoại khu để thực hiện 1 số dự án bất động sản, còn ích lợi người lao động bị đánh bật.

Khu đất “vàng” 181 Nguyễn Huy Tưởng (quận Thanh Xuân) đang được cho thuê sai mục đích. Ảnh: Như Ý.

Nhiều đất “vàng” nhưng CPH thì teo tóp

Việc Tổng Cty Vận tải thủy (Vivaso) có 65% cổ phần của Hãng phim truyện Việt Nam, nơi nắm giữ nhiều lô đất “vàng” ở Hà Nội và TP.HCM ước tính giá trị phân khúc lên tới hàng nghìn tỷ đồng gây xôn xao dư luận vừa qua, là chiêu thức lâu nay được nhiều đại gia áp dụng thâu tóm đất “vàng” khi CPH.

Cty CP Thể dục Thể thao Việt Nam (Vinasport), DN duy nhất của ngành thể thao sản xuất, kinh doanh trang thiết bị, công cụ thể thao được Bộ VH-TT&DL phê duyệt phương án CPH năm 2007. Sở hữu nhiều khu đất “vàng” giữa Hà Nội như: số 4 Hàng Cháo; 18 Lý Văn Phức; 181 Nguyễn Huy Tưởng; khu đất Cầu Diễn…, thế nhưng khi CPH vốn điều lệ của DN này vỏn vẹn chỉ 12,5 tỷ đồng. Trong khi giá trị lợi thế đất đai của DN là 2 khu đất “vàng” ở 181 Nguyễn Huy Tưởng (quận Thanh Xuân) rộng trên 16.000 m2 và khu đất 4.500m2 ở Phú Diễn (quận Bắc Từ Liêm) không được đưa vào giá trị DN.

Điều đáng nói sau khi CPH, Vinasport đã “bắt tay” có đối tác ngoại khu để chuyển đổi 1 số khu đất “vàng” trên thành 1 số khu chung cư cao tầng thương mại để phân phối. Vinasport đã “bắt tay” dưới hình thức hợp tác phân chia lợi nhuận có Cty CP đầu tư thi công hạ tầng và giao thông (INTRACOM) để thi công khu chung cư hỗn hợp INTRACOM 2 trên khu đất 4.500m2 ở Phú Diễn (quận Bắc Từ Liêm).

Tiếp đến, năm 2009 “bắt tay” có Cty Megastar để thực hiện dự án đầu tư thi công khu phức hợp chung cư cao tầng ở khu đất 181 Nguyễn Huy Tưởng (có chuẩn bị 9 tòa chung cư cao 30 tầng-PV). Sau khi bị yêu cầu dừng triển khai 1 số dự án ở khu đất ở 181 Nguyễn Huy Tưởng, mới đấy lãnh đạo Vinasport đã cho phá toàn bộ khu xưởng sản xuất, khu điều hành và chuyển hết công nhân ra khu công nghiệp Thanh Oai để lấy 16.000 m2 ở 181 Nguyễn Huy Tưởng cho đối tác ngoại khu thuê có giá rẻ mạt.

Năm 2015, Vinasport đã cho Cty CP HBI thuê phần nhà xưởng và cơ sở hạ tầng trên quy mô đất 11.650m2 ở 181 Nguyễn Huy Tưởng để HBI làm khu nhà mẫu cho dự án Imperia Garden (203 Nguyễn Huy Tưởng) có giá thuê chỉ 1.667 đồng/m2, tức chưa bằng giá của 1 cốc trà đá vỉa hè (khoảng 240 triệu đồng/năm).

Cách khu đất 181 Nguyễn Huy Tưởng không xa, Cty CP Dệt Mùa Đông, tiền thân là Cty Dệt len Mùa Đông (thuộc Sở Công nghiệp Hà Nội trước đấy-PV) có lợi thế khi có khu đất “vàng” mặt phố 47 Nguyễn Tuân có quy mô 22.600m2. Không cần chờ đến khi được CPH, năm 2004, Ban giám đốc Cty này đã có văn bản yêu cầu đô thị xin chuyển mục đích sử dụng khu đất ở 47 Nguyễn Tuân sang thi công khu dịch vụ, nhà chung cư dưới danh nghĩa thực hiện việc di dời 1 số cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi nội thành.

Năm 2006, UBND TP Hà Nội có chọn lọc chuyển đơn vị này từ DN nhà nước sang Cty cổ phần 100% vốn cổ đông. Khi áp dụng CPH, Cty Dệt len Mùa Đông không phải tính trị giá lợi thế đất “vàng” trên vào trị giá DN nên vốn điều lệ của Cty chỉ có 15 tỷ đồng. “Việc định giá cổ phần 15 tỷ đồng bao gồm máy móc, nhà xưởng trên đất…, chứ không định giá khu đất 47 Nguyễn Tuân, vì đấy là đất thuê trả tiền hàng năm cho đô thị”, đại diện Cty lý giải.

Đất “vàng” giá bèo, người lao động bị đánh bật

Điểm chung của 1 số DN này là sản xuất èo ọt, thậm chí thua lỗ nhưng có quỹ đất lớn và đấy là mục tiêu chính của 1 số cổ đông chiến lược khi thâu tóm CPH. Trở lại Cty Dệt len Mùa Đông, sau nhiều năm CPH, nhiều lần tăng vốn điều lệ nhưng DN này chỉ đạt được số vốn 35 tỷ đồng, trong khi doanh thu mỗi năm vào khoảng 40 tỷ đồng. “Hằng năm, riêng tiền thuế thuê đất DN phải trả cho khu đất 47 Nguyễn Tuân là 3,5 tỷ đồng, nhưng từ năm 2011 tiền thuê theo giá mới lên tới 7,8 tỷ đồng. Trong khi hàng hoá sản xuất ra tiêu thụ cũng gặp khó, nên Cty phải di dời nhà máy và liên kết làm dự án bất động sản theo hình thức hợp tác phân chia lợi nhuận. Đây là ích lợi của cổ đông không liên quan gì đến cán bộ công nhân viên”, đại diện Cty này cho biết.

Ngày 25/10/2010, UBND TP Hà Nội có chọn lọc việc thu hồi 22.602m2 của Cty giao cho Cty CP Bất động sản Mùa Đông-VID (trong đấy Cty CP Dệt Mùa Đông sáng lập-PV), để thực hiện dự án thi công Tổ hợp văn phòng dịch vụ thương mại và nhà ở cao tầng để phân phối. Tại đấy đã và đang thi công toà nhà cao 35 tầng trên khu đất “vàng” 47 Nguyễn Tuân có tên GoldSeason. Trong khi hàng trăm công nhân, cán bộ nhân viên gắn bó bao năm có DN, người thì phải nghỉ việc, người phải đi làm xa có đồng thu nhập thấp.

Đối có Cty CP Thể dục Thể thao Việt Nam (Vinasport), dù đã được CPH 10 năm, nhưng điều đáng nói từ năm 2014 đến nay 1 số cổ đông không nhận 1 đồng cổ tức nào của DN này nhưng họ vẫn “vui vẻ”. “Khi CPH Nhà nước vẫn chiếm 51,3%, còn 1 số cổ đông khi họ tham dự không phải để trông vào việc chia cổ tức mà toàn bộ đang nhắm vào 1 số khu đất, đặc trưng khu đất “vàng” rộng hơn 1,6ha của DN ở 181 Nguyễn Huy Tưởng mà thôi”, vị cán bộ Vinasport nói.

Theo GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT, việc xác định giá trị DN ở thời điểm chuyển sang Cty CPH giai đoạn này đang có nhiều kẽ hở nên nhiều đại gia tìm 1 sốh thâu tóm đất “vàng” 1 1 sốh gọn ghẽ. “Dù 1 số khu đất này dưới hình thức DN có theo kiểu ký hợp đồng thuê đất hàng năm nhưng khi CPH phải tính giá trị lợi thế đất đai vào trị giá DN. Hơn nữa, hiện chúng ta vẫn định giá 1 số tài sản vô hình như lợi thế tranh đua, 1 số tài sản có tính có trí tuệ, có tài liệu kể cả quyền sử dụng đất thuê…không thích hợp có chuẩn mực quốc tế về định giá hay theo thực ở của phân khúc. Và đấy chính là nguồn gốc hàng chục nhà máy, xí nghiệp có 1 số khu đất đắc địa có giá trị lớn sau vài năm CPH đã nhường chỗ cho 1 số dự án chung cư cao tầng, còn 1 số đại gia thì thâu tóm được đất vàng”, ông Võ đánh giá.


Duanmasterianphu.com – Theo Tiền phong

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án masteri an phú Xem Thêm